Alcoholmatigingsbeleid is geen tv-format

Alcoholmatigingsbeleid is geen tv-format

KWOOTS

Vandaag kwam het Nederlands Signaleringscentrum Kindergeneeskunde met de meest recente cijfers over het aantal geregistreerde comazuipers die zijn binnengebracht op de spoedeisende hulp afdelingen van de Nederlandse ziekenhuizen. Het aantal van 713 opnames was in 2013 iets hoger als in 2012 (706).

Zoals je hierboven kunt zien werd er in de media veel gesproken over het falende overheidsbeleid. Sommigen opperden zelfs dat de leeftijdsgrens teruggebracht moet worden naar 16 jaar. Deze opportunistische uitspraken raken kant nog wal om de simpele reden dat de gepresenteerde cijfers dateren uit 2013 en de nieuwe leeftijdsgrens uit de Drank en Horecawet pas inging op 1 januari 2014. De effecten van het nieuwe beleid zullen dan ook pas vanaf 2015 meetbaar zijn.

Normaal laat ik de feiten voor wat ze zijn, maar nu voelde ik me geroepen om hier even iets over te schrijven. Ik stoorde me zo aan de reacties op de cijfers en de wijze waarop ze in verband werden gebracht met de recent opgehoogde leeftijdsgrens voor de verkoop van alcoholhoudende dranken. Ik wil nu echt even de cijfers in het juiste perspectief plaatsen.

Mensen blijken nog steeds onwetend

Je zag vandaag ook de vergoelijkende berichten weer in grote getalen voorbij komen: “Ach we zijn ook jong geweest”; “Laat ze toch lekker” etc. Als je al sinds 1998 met dit onderwerp bezig bent en al sinds 2006 de hersenschade uitlegt aan ouders, zou je denken dat iedereen het ondertussen wel al weet, maar niets is helaas minder waar.

Bron: NOS op 3

We leven in een land dat kennis-gedreven is. We moeten het van kenniswerkers hebben en laten we de bron van deze kennis, de hersenen, in de opbouwfase koesteren. Tot het 24e levensjaar zijn jongeren bezig om dit instrument, waarmee ze een bijdrage gaan leveren aan de economische opbouw van dit land, te laten rijpen. Alcohol gooit hierbij zodanig veel roet in het eten dat de hersenschade die je oploopt irreversibel is. Om het verhaal hier niet te breed te maken ga ik binnenkort dit nog maar eens uitschrijven op dit blog, onderbouwt met in mijn ogen schrijnende voorbeelden van jongeren die hun ambities niet meer kunnen waarmaken alleen maar omdat ze te veel gefeest hebben en te veel hebben gedronken.

Gedragsverandering gaat traag

Daarnaast is het ook nog eens zo dat niets zo langzaam en moeizaam verandert als menselijk gedrag. Staatssecretaris Van Rijn zei het vandaag ook nog voor de camera van de NOS: “Minder drinken door jongeren, dat is een zaak van lange adem” En zo is het maar net. Er moet wat veranderen in de maatschappij als het gaat om de acceptatie van alcohol drinken door jongeren. Dat het met de mentaliteit nog niet goed zit toont het Één Vandaag Panel ook nog eens goed aan. Bijna de helft (48%) van de ouders van 16- en 17-jarigen staan toe dat hun kind gewoon drinkt. Van Rijn deed vandaag ook een beroep op ouders om te zorgen dat kinderen van de drank afblijven: “Het is jouw kind. Als een kind zich in coma zuipt, moet je dat niet vergoedelijken”.

Gedragsverandering is lastig, zeker als het gaat om een middel als alcohol, wat zo diep ingrijpt in het leven van mensen. Dit heeft zeker 5 jaar nodig om langzaamaan te veranderen. Het alcoholbeleid van de overheid is geen tv-format, wat zich binnen een paar maanden moet bewijzen, maar geloof me, het gaat echt veranderen.

Deze cijfers tonen juist het positieve effect van kabinetsbeleid

Nu nog even over het effect van het kabinetsbeleid. Zoals ik al eerder zei, zijn we in 2006 gestart met een sociale normcampagne rond de leeftijdsgrens van 16 jaar. De industrie introduceerde de erg dubieuze slogan: “Alcohol onder de 16, nog even niet!”. Ik was destijds campagneleider van “Voorkom alcoholschade bij uw opgroeiende kind”.

Als je de alcoholcomacijfers uitsplitst naar leeftijd valt met name op dat de jongste leeftijdscategorie een dalende lijn laat zien wat alcoholintoxicaties betreft. Zo was in 2007 nog 25% van de slachtoffers 14 jaar. Anno 2013 is dat nog maar 12%. en tegelijkertijd zie je dat het aandeel 16 en 17 jarige slachtoffers juist stijgt. Bij 17 jarigen zelfs van 7% naar 21%. Het lijkt erop dat normen communiceren weldegelijk effect heeft op het drinkgedrag van jongeren. Ook in de alcoholgebruikscijfer van de GGD’en en het Trimbos-instituut is deze daling in gebruik bij de jongste groepen duidelijk waarneembaar.

Tabel 2 uit Factsheet alcoholintoxicaties 2007 tot en met 2013

Waarom zijn er dan nog zoveel comazuipers?

Er zijn vier aanwijsbare oorzaken voor dit probleem. Ten eerste de eerder beargumenteerde oorzaak van de onwetende en soms zelfs lakse houding van ouders en de maatschappij rond de effecten van alcohol op de ontwikkeling van kinderen en de weerstand tegen effectieve opvoedstrategien zoals het verbieden van alcohol onder de 18.

2012-08-20 17.57.59Ten tweede de prijs van drank. Alcohol is in de supermarkt zo goedkoop dat het voor jongeren super eenvoudig is om een comateuze hoeveelheid alcohol te kopen.

Ten derde is de alcohol ook te gemakkelijk te krijgen in horeca, supermarkten en andere gelegenheden. De controle op de leeftijd laat nog sterk te wensen over. Onderzoeksbureau Nuchter onderzocht voor het Ministerie van VWS de naleving van de leeftijdsgrenzen uit de Drank- en Horecawet. Hieruit blijkt dat 53% van de aankooppogingen van jongeren jonger dan de leeftijdsgrens slagen. Jongeren krijgen de drank dus erg makkelijk en goedkoop mee.

Ten vierde is er ook altijd nog de niet aflatende reclame- en marketingdruk van de alcoholindustrie. Uit recent onderzoek van RAND Europe, gepubliceerd in het European Journal of Public Health, blijkt namelijk dat Nederlandse adolescenten meer alcoholadvertenties op televisie zien dan volwassenen. De industrie zal het nooit toegeven, jeugd blijft voor hen de belangrijkste doelgroep, want zei weten het wel: Jong geleerd is oud verslaafd!