Betrokken ouders, een effectieve aanpak van alcoholmatiging

Betrokken ouders, een effectieve aanpak van alcoholmatiging

Dat ouders belangrijk zijn in het voorkomen van alcoholmisbruik bij jongeren is nu wel bekend, maar de strategie om ouders meer betrokken te krijgen bij het voorkomen van alcoholmisbruik in de samenleving blijft een van de grootste uitdagingen voor alcoholpreventie. Karen Schellemans beschrijft in haar proefschrift een interventie waarbij ‘parental action groups’ actief zijn. Deze groepen leveren volgens haar een belangrijke bijdrage aan met name het terugdringen van het wekelijks drinken en het overmatig drinken van jongeren.

Peer support en Peer educatie

Deze oudergroep vervult twee rollen. Ten eerste is het een ‘peer-support groep’, dat wil zeggen dat de ouders binnen de groep een hecht netwerk vormen en elkaar steunen bij het opvoeden van hun kinderen. Ten tweede vervult deze groep ook de rol van peer-educatie platform. De betrokken ouders uit de oudergroep zijn zelf het best in staat om andere ouders te informeren over de risico’s van het drinken van alcohol door jongeren en manieren om hier in de opvoeding aandacht aan te geven.

Ouders wisselen van oudsher al opvoedtips met elkaar uit. Deze vorm, van kenninsoverdracht wordt als zeer krachtig en effectief gezien. Immers opvoedtips van ouders uit je directe omgeving neem je makkelijker over dan de tips uit een foldertje of de voorlichting die je van de GGD krijgt op een ouderavond. De geloofwaardigheid en authenticiteit van de boodschap is vele malen groter.

De succesfactor is ook de belangrijke belemmering

De eerder genoemde oudergroepen zijn lokaal georganiseerd. De bekendste groep is ‘de Moedige Moeders’ uit Volendam. Deze groep is ontstaan uit een aantal bezorgde ouders die iets wilden doen aan het cocainegebruik van hun eigen Volendamse jeugd; maar ook ‘Ouders voor ouders’ uit Groesbeek is een voorbeeld van een actieve oudergroep. Het lokale karakter van deze groep is precies het punt waaraan deze aanpak niet alleen zijn succes ontleend, maar wat ook de grootste blokkade vormt voor het ontstaan van een dergelijk groep betrokken ouders.

Het succes van de oudergroep zit hem natuurlijk in het lokale karakter. De meeste leden van de oudergroep zijn geen onbekenden in de lokale gemeenschap. Het maakt dat ze makkelijker contact leggen en dat de boodschap ook beter wordt geaccepteerd, omdat de ouders uit de oudergroep in dezelfde context leven als de ouders die niet in deze groep meedoen. Deze oudergroepen doen erg actief hun best om het contact met de lokale bevolking te stimuleren. Ze zetten hiervoor veel verschillende middelen in. Van posters tot facebookpagina’s en van braderieën tot ouderavonden op school. Er zijn vele manieren voor deze groepen om in gesprek te raken met andere ouders over het thema.

Het grote probleem bij het opzetten van dit soort oudergroepen is dat de ouders deel uitmaken van een vrij zichtbare groep met een mening die niet altijd strookt met de gangbare mening in het dorp of in de stad. Dat wil zeggen, dat als je uitkomt voor het feit dat je je zorgen maakt over het alcoholgebruik van de dorpsjeugd en als je oproept om er toch voor te zorgen dat jongeren geen alcohol te drinken krijgen, je toch vaak in een hokje/hoekje geplaatst wordt. Ouders geven aan dat het in een dorp niet altijd handig is om je kop boven het maaiveld uit te steken. Jezelf aansluiten bij een oudergroep vergt moed en durf. De groep kan stigmatisering in de hand werken. Immers de ouders uit de groep maken zich zorgen over hun eigen kinderen, die zullen dus wel een zwaar alcohol, of drugsprobleem hebben in het gezin. Niets is minder waar. Jezelf zorgen maken kan ook gevoed worden uit het feit dat het goed gaat met je eigen kind en dat je dat als ouder graag zo wilt houden. Vandaar dat een ouderactiegroep ook kan bestaan uit ouders die nu (nog) geen vergaande problematische ervaringen hebben.

Ik ga verder op zoek naar goede manieren om vanuit de GGD dit soort groepen te faciliteren, om zo een effectief component aan het Alcohomatigingsproject toe te kunnen voegen.