Laat volwassenen weer volwassen doen en kinderen weer kind zijn

Laat volwassenen weer volwassen doen en kinderen weer kind zijn

Deze blog heb ik geschreven naar aanleiding van mijn Pecha Cucha tijdens het Pubercongres op donderdag 9 februari 2012 in het NBC te Nieuwegein

Eeuwige jeugd

Laten we er eerst en vooral niet omheen draaien: Volwassen zijn is niet trendy. Echt niet. Niemand is blij met het feit dat hij jaar na jaar meer verwijderd raakt van de jeugdige die je ooit was. De jongerencultuur is in West-Europa de dominante cultuur. Jong zijn is de trend.Jong blijven wel. Ik merk alleen tegenwoordig dat het feit dat volwassenen moeite hebben met het “volwassen zijn” niet alleen zijn uitwerking heeft op de kledingstijl van volwassenen (sneakers of felgekleurde sokken onder je pak) maar ook in de manier waarop ze in het leven staan. Zo accepteren volwassenen accepteren geen “u” meer van jongeren en willen ze het liefste gewoon “Henk” of “Kees” zijn in plaats van “pappa” of “oom”.

Volwassenen blijven zich langer jeugdig voelen. Ze proberen krampachtig het gat tussen hen zelf en hun puberkind zo klein mogelijk te houden. Het gros van deze volwassenen blijven maar luisteren naar Radio 538, het station wat blijft draaien op haar so-called jeugdig imago. En wie denkt dat “Sensation” een dance event vopo jongeren is, heeft het goed mis. 30ers en 40ers drommen bijeen in een helverlichte arena om te dansen op jongerenmuziek, want ja je wil toch laten zien dat je nog jong bent niet?!

Je kind leeft jouw leven

In feiten wil je graag je jeugdige leven door je kind herbeleven. Je puber leeft namelijk het leven wat je eigenlijk zou willen leven. Jong, onbezorgd en onbesuisd. Alleen jij kunt als volwassene je nog verder uitleven in het najagen van je jeugdige ideaalbeelden. Een van de meest in oog springend voorbeeld van deze trend is de commercial van de Renault Twingo, waarin een moeder bij het afhalen van haar kind bemerkt dat ze een tatoeage heeft laten zetten. Dit opvallend op de rug aangebrachte tatoeage staat ook wel bekend als een “Tramp Stamp” of een Aarsgewei. Je verwacht dat de moeder haar puber eens flink de les leest, maar nee hoor ze laat even op haar eigen rug zien wie hier in de auto de baas is als het gaat om Aarsgeweien. Moeder blijkt namelijk een nog groter exemplaar te bezitten.

Natuurlijk is deze commercial een overdrijving van de trend, maar feit blijft dat onze kinderen het leven leiden wat we zelf zouden willen leiden.

Kind als je beste vriend(in)

Anno het nieuwe millennium is de ideale ouder de ouder die naast het kind staat, de ouder die begrijpt wat een puber doormaakt en die vanuit dat begrip graag meedenkt en meedoet. Sterker nog het liefst ben je als ouder nog de beste vriendin van je dochter. Toen ik hier met hierover met opvoeddeskundige marina van der wal sprak herkende ze het beeld waarop ze het volgende zei:”Het is misdadig als ouders ‘vriendjes’ met hun pubers willen zijn. Je neemt ze de enige ouders die ze hebben af”. Maar ja we willen het ook allemaal gezellig houden. We hebben het allemaal erg druk. Als tweeverdieners werken we allebei 40+ uren en de weinige tijd die we nog als gezin doorbrengen moeten vooral leuk zijn. Toegeeflijk gedrag ligt dan ook voor de hand.

Jongeren krijgen (te) jong (te) veel verantwoordelijkheid

Jongeren worden op hun beurt snel volwassen (gemaakt?!). Eigen verantwoordelijkheid staat in de opvoeding ook voorop. Het was onlangs dat ik door een filiaal van een Zaanse kruideniersketen liep toen ik een moeder haar kind van, ik schat, 5 jaar, aansprak op ongewenst gedrag met de zin: “Wij hebben hier thuis toch duidelijke afspraken hierover gemaakt!”.
Zeker rond aanvang van de puberteit kleden kinderen zich niet alleen volwassen, maar ze krijgen vaak ook al veel verantwoordelijkheden toegeschoven als waren ze daadwerkelijk al volwassen. Al ziet een puber er op zijn of haar 16e al aan de buitenkant helemaal “af” uit, alles zit er op en er aan, hersenonderzoek toont toch duidelijk aan dat kinderen niet volwassen zijn. De ontwikkeling van de hersenen loopt door tot ongeveer 24 jaar. In deze laatste jaren van ontwikkeling ontwikkeld de adolescent zijn “prefrontale cortex”, dat deel wat zorgt voor beredeneert gedrag en abstract denkvermogen. Zaken als lange termijnperspectieven zijn nu dus bij den adolescent nog niet uitontwikkeld. Het hier en nu is belangrijk, volgende week ook nog wel, maar 7,5 jaar is een termijn zonder echte betekenis voor jongeren.
Ik kan me zo voorstellen dat je mijn visie op jongeren erg generaliserend is. Dat is ook zo, ik zal niet ontkennen dat niet alle jongeren over de middenlijn lopen, maar het is niet vor niets een middellijn. Het geeft het gemiddelde ontwikkelpad van jongeren aan. Dus ja ik ben tegen rijbewijs op je 16e en ja ik ben tegen stemrecht op je 16e!

Jongeren zijn jongeren; Jongeren hebben grenzen nodig

Jongeren ontwikkelen zich fysiek snel, mentaal gaat het allemaal wat trager zoals ik al eerder vertelde. Jongeren hebben geen behoefte aan te veel keuze vrijheid. Ze roepen hardop van wel, want ja je wil natuurlijk graag volwassen overkomen.
De puberteit is een tijd van het ontdekken van je eigen ik. Wie ben ik, waar ben ik goed in, wat kan ik en waar liggen de grenzen aan mijn vermogen. Ook de maatschappelijke socialisatie vereist dat jongeren erachter komen dat wij grenzen stellen aan gedrag om de gemeenschap leefbaar en veilig te houden. Jongeren hebben deze grenzen nodig om tegenaan te schoppen om te ontdekken waarom de grenzen er zijn en wat de consequenties zijn van grensoverschrijdend gedrag.

Leer kinderen dat grenzen onverzetbaar zijn

Door als ouder te staan waarvoor je staat en laat zien dat je voor je mening en je principes moet opkomen help je je kind ook zijn eigenwaarde ontwikkelen. Als je eerst “nee” zegt en vervolgens je kind “ja” laat doen leer je je kind dat jouw standpunt er niet toedoet en een ander zijn zin altijd kan doordrijven. Uit onderzoek van het Trimbos-instituut blijkt dat kinderen zich onveilig voelen in deze wereld waarin ze worden los- en vrijgelaten. De onverschilligheid waarmee kinderen op zichzelf worden teruggeworpen is niet eerlijk. Jongeren verdienen geen moralistische praatjes hoe ze hun gedrag zelf kunnen bijsturen. Het maakt hun wereld voor hen onveilig (bron: Trimbos). Jongeren verdienen bescherming.

Jong zijn en alcohol gaan niet samen.

Wat alcohol aangaat is er ook een grens: Jongeren zouden beter NIET drinken. Alcohol beïnvloedt de rijping van de hersenen en beïnvloed zo het IQ, de persoonlijkheidsontwikkeling en andere zaken die tijdens deze rijpingsfase worden bepaald. Ouders hebben meer invloed op het gedrag van jongeren dan ze denken. Veel ouders denken dat ze geen grip hebben op het alcoholgedrag van hun kind. Niets is minder waar. Ouders zijn voor jongeren de belangrijkste influencers. Meer nog dan vriendjes en leeftijdsgenoten beklijft datgeen wat ouders meegeven vele malen sterker wanneer het kind eenmaal volwassen is.
Stiekem weten we dat wel al… al heel lang… we hebben er zelfs spreekwoorden voor: “Zoals het vogeltje gebekt is piepen de jongen” en “De appel valt niet ver van de boom”. Toch marginaliseren ouders hun eigen invloed op het thema alcohol sterk.

Verbieden werkt!

Het oude opvoeden: “Ach laat ze toch, ik dronk vroeger ook en ben ook groot geworden, als ze maar niet te zat worden” moet veranderen in het nieuwe opvoeden: Stel jezelf op als opvoeder. Stel regels, verbied het drinken van alcohol als ze jong zijn. Handhaaf je regels, oftewel straffen en belonen.
Biedt jongeren weer veiligheid en duidelijkheid.
Wees een opvoeder en geen allemans vriendje