Het nut van leeftijdsgrenzen; Waarom 18 beter is dan 16

Het nut van leeftijdsgrenzen; Waarom 18 beter is dan 16

Aantal drinkende jongeren neemt af

Deze week zijn de meest recente cijfers over het alcoholgebruik in de Regio Nijmegen bekend gemaakt. Als projectleider van het regionaal alcoholmatigingsproject regio Nijmegen was ik natuurlijk erg nieuwsgierig naar de ontwikkeling van het drinkgedrag van de jongeren in mijn regio. Uiteraard was ik erg blij met de resultaten. jongeren gaan namelijk steeds minder drinken. Het onderzoek is gehouden in klas 2 en klas 4 van het middelbaar onderwijs. In de regio Nijmegen doen alle middelbare scholen hieraan mee, dus geeft het onderzoek een reëel beeld van het gedrag van jongeren. Van de 2e-klassers in de regio Nijmegen drinkt iets minder dan 1 op de 5 kinderen alcohol, terwijl dat acht jaar geleden nog de helft was. Dat is echt een winst die we hier boeken op het terrein van de jeugdgezondheid. In klas 4 is de daling minder drastisch. In klas 4 drinkt nog altijd 64% van de kinderen alcohol.

Daling vooral bij de jongste leeftijdsgroepen

Nu is er met klas 4 wel iets aan de hand. Deze groep bestaat namelijk uit 15 jarigen en 16 jarigen. Omdat de leeftijdsgrens in Nederland nu op 16 jaar is gezet is het dus erg interessant om de cijfers eens goed uit te splitsen op leeftijd.

Recent alcoholgebruik onder jongeren opgesplitst naar leeftijd

Wat heel duidelijk opvalt is dat de sterkte van de daling, aangegeven met de donker paarse lijn, afneemt met de stijging van de leeftijd. Is de daling bij 12 jarige nog 45%, bij 16 jarigen is deze slechts 3 procent. Op zich niet zo heel gek, want de leeftijdsgrens die in alle campagnes naar voren komt is natuurlijk ook gewoon 16 jaar. Je ziet dus erg duidelijk dat het stellen van grenzen (16 jaar in dit geval) werkt. Dit wisten we al uit recent onderzoek van de Radboud Universiteit, dat eerder al de basis legde voor de landelijke campagne, waarin werd gecommuniceerd dat ouders weldegelijk invloed kunnen uitoefenen op hun kind door strenge regels en grenzen te stellen.

Ouders worden strenger

Wat ook blijkt is dat ouders gesterkt door campagnes en informatie nu ook strengere regels in de opvoeding hanteren. Gaf in 2003 slechts 29% van de 13 jarige kinderen aan dat hun ouders hun alcoholgebruik niet goedkeurde. In 2011 is dit percentage 13 jarigen gestegen tot bijna 70%. Ouders zijn duidelijker geworden naar hun kind toe en dat is zeker een van de factoren die hebben bijgedragen aan dit resultaat.

De leeftijdsgrens wordt met een marge toegepast

Alleen wat verder opvalt is dat de daling onder de 15 jarigen niet zo sterk is als bij de 14 jarigen. Wat ik ook vaak in de praktijk hoor is dat volwassenen en jongeren zelf ook vaak aangeven dat 15 toch al “bijna 16″ is, wat maakt dat men niet meer zo streng is als bij 13 en 14 jarige. Er is dus duidelijk spraken van een marge als het gaat om het stellen van een leeftijdsgrens in de praktijk.

Deze marge wordt ook zichtbaar in divers mysterie Guest onderzoek, waaruit blijkt dat een 15 jarige erg makkelijk zelf drank kan kopen. Ze zijn moeilijk te onderscheiden van een 16 jarige en gaan zo dus ook vaak door voor een 16 jarige.

Mijn conclusie uit dit onderzoek is dan ook dat:

  1. Strenge leeftijdsgrenzen stellen voor het gebruik van alcohol werkt
  2. Er is een marge rond de leeftijdsgrens waarin jongeren ondanks de leeftijdsgrens toch al wel drinken

Alcohol is schadelijk voor jongeren van 16 jaar en ouder

Het risico van het communiceren van een scherpe grens is dat er een overgang wordt gesuggereerd die, als het op de drank- en horeca wet aankomt, scherp en helder is, maar vanuit volksgezondheidsperspectief niet wordt ondersteund. Het drinken van alcohol wordt door de Gezondheidsraad voor jongeren onder de 18 zelf helemaal ontraden (Voedingsadvies 2006). De raad is ook helder in haar boodschap dat jongeren vanaf 16 zeker geen volwassengebruikspatroon kunnen aannemen.

Leeftijdgrens naar 18 jaar

Wanneer je nu kijkt naar de resultaten van het alcoholgebruik in de regio Nijmegen en ziet dat de leeftijdsgrens met een zekere marge wordt nageleefd en je ook ziet dat met name  de 13 en 14 jarigen profiteren van de boodschap: Geen 16? Geen druppel! is het dus van belang om de leeftijd juist op te voeren naar 18 jaar zodat de daling ook kan worden ingezet voor de 15 en 16 jarigen. Wanneer we de leeftijdsgrens optrekken naar 18 jaar zul je mijns inziens binnen 10 jaar zien dat jongeren tot en met 16 jaar weinig zullen drinken en zie je de stijging in het alcoholgebruik pas vanaf het 17e levensjaar.

Nu zul je je afvragen of de daling bij 15 en 16 jarigen nu zoveel kan bijdragen aan de algehele gezondheid van jongere? Ik denk dat er voldoende wetenschappelijke evidentie is dat elk jaar dat een kind later start met het drinken van alcohol bijdraagt aan een betere ontwikkeling van de hersenen van het kind en dus ook zeker bijdraagt aan het gezond opgroeien van een nieuwe generatie.

foto: moonage.daydream