Jongeren zeggen zelf: Alcoholvoorlichting werkt niet

Jongeren zeggen zelf: Alcoholvoorlichting werkt niet
8 op de 10 jongeren vindt verplichte drugs- en alcoholles op school een goed idee.

Was de kop van een artikel op Scholieren.com. Dit zou blijken uit een onderzoek van Scholieren.com en het 1V Jongerenpanel van het programma EenVandaag. Op zich vond ik dat geen nieuws. Voorlichtingen over alcohol en drugs doen het in de publieke opinie altijd erg goed.

Wat ik veel interessanter vond was het feit dat jongeren zelf aangeven wat wij in de sector al lang weten, maar nog steeds niet voldoende in de hoofden van beleidsmakers krijgen:

“Meer dan de helft (55%) van de ondervraagden denkt dat alcoholvoorlichting weinig uit zal maken: dat hun medescholieren door zo’n voorlichting echt niet minder biertjes, Bacardi’s en rum gaan zuipen. Of zijzelf niet natuurlijk.”

Alcoholvoorlichting op school of waar dan ook is niet het meest effectieve element bij de preventie van alcoholgebruik bij jongeren waar je op zou moeten investeren. Er is geen poster, geen rationeel argument opgewassen tegen de hang naar directe behoeftebevrediging van pubers. Dit gedrag is normaal bij deze groep. Pubers zitten midden in de ontwikkeling en rijping van hun hersenen. Het deel wat als eerste is ontwikkelt is het diepste deel van de hersenen, het zgn. Lymbische systeem. Het deel van de hersenen wat verantwoordelijk is voor primaire gevoelens zoals angst, agressie en emotie. Ook alcohol grijpt aan op het lymbisch systeem. In een latere fase, na de puberteit, ontwikkelt bij de adolescente pas de prefrontale cortex, de schil rond het lymbische systeem wat zorgt voor een rationele deken over de erg primaire emoties uit het diepst van je hersenen. Deze cortex kan op basis van rationele argumenten emoties en driften tegenhouden. Pubers zijn dus nog niet in staat om in alle gevallen ratio boven emotie te stellen.

Stel paal en perk aan gedrag

Vandaar dat het niet effectief is om jongeren enkel voor te lichten. Ik zeg hierbij niet dat je het niet moet doen, maar als je het geld voor preventie, wat minister Schippers heeft toegezegd, effectief wil inzetten, moet je hiermee voorkomen dat jongeren zich ongelimiteerd kunnen toegeven aan het zo normale, maar in sommige gevallen o zo riskante pubergedrag. Voorkom dat jongeren drank kunnen kopen, of drank van oudere vriendjes krijgen. Voorkom dat het drankgelag van pubers uit de hand loopt en eindigt in een alcoholcoma.

Alcohol als vlucht uit het puberbestaan

Daarnaast is alcohol een verdovend middel wat voor een groep jongeren ook gebruikt wordt als makkelijke vluchtroute uit de onzekerheden en ellende van het dagelijkse puberbestaan. Dit noemen we ook wel de een “coping strategie”, een strategie waarmee jongeren omgaan met de problemen van alledag. Moralistische praatjes over waarom  het gezonder is om niet te drinken sluiten dan ook niet aan bij de behoefte van deze jongeren. Beter werk je aan een gezondere copingstrategie bij deze jongeren, zodat ze op een gezonde wijze leren omgaan met hun eigen onzekerheid. Maar kinderen weerbaarder en zorg dat ze eigen waarde ontwikkelen.

Preventie is niet synoniem voor voorlichting

Preventie wordt in het dagelijks woordgebruik vaak verward met voorlichting. Voorlichting is wat we kennen als de gastlessen, de boekjes waarin staat waarom alcohol slecht is voor je gezondheid. Dit is slechts een onderdeel van een preventieve aanpak, maar niet de kern. Wanneer je naar het landelijk model voor “de Gezonde School” kijkt zie je ook dat Educatie slecht 1 van 5 peilers is. Educatie start bij een visie van het schoolbestuur en een helder beleid wat hieraan handen en voeten geeft. Tot slot heb je de educatie nodig om draagvlak te creëren voor regels die uit het beleid voorvloeien.

Aan alle preventie professionals heb ik maar een suggestie: Luister eens naar de suggestie van jongeren als het gaat om de aanpak van alcoholgebruik onder jongeren: Voorlichting alleen werkt niet!

Foto: HÃ¥kan Dahlström